Selçuklu ve Osmanlı Devleti Toprak Yönetimi

Büyük Selçuklu Devleti Toprak Yönetimi
Büyük Selçuklu ülkesinde tarım yapılan topraklar ikta denen bölümlere ayrılmıştı ve iktalar hizmet karşılığında belirli süre için ileri gelenlere veriliyordu.
Bu usulle verilen topraklar: 
has, ikta ve haraci olarak üçe ayrılıyordu. Has toprakların geliri doğrudan sultan ailesine veriliyordu. İkta sahipleri ise, toprakları işleme karşılığında belli sayıda asker besliyor ve savaş zamanlarında orduya katılıyorlardı. Haraci olarak adlandırılan toprakların geliri de doğrudan devlet hazinesine aktarılıyordu.

Osmanlı Devleti Toprak Yönetimi
Osmanlılar kuruluş döneminde Anadolu Selçuklularını örnek alarak tımar sistemini uyguladılar. Hizmet karşılığı toprak gelirinden yararlanmak biçiminde tanımlanabilecek tımar sistemini geniş ülkeler üzerinde kurulmuş olan Osmanlı imparatorluğu en etkili biçimde dönüştürdü. Toprağa dayalı daha birçok düzen oluşturuldu ve uzun zaman başarıyla yürütüldü. Osmanlı İmparatorluğu’nda elde edilen topraklar nişancının denetiminde özel defterlere (tahrir defterleri) yazılırdı. Topraklar niteliklerine göre parçalara bölünür ve devletin gerekli gördüğü kimselere dağıtılırdı. Devlet, toprak düzeniyle ilgili kuralları sıkı biçimde uygulardı. Çünkü Osmanlılarda en büyük geleri sağlayan topraktı. Toprak aynı zamanda askeri kurumlarla da sıkı sıkıya bağlıydı.Tarımla uğraşan halk serbest olarak toprağını eker, devlet de ondan öşürünü, haracını ve öteki vergilerini alırdı. Osmanlılar böylece toprağa önem vermişler ve topraklarla ilgili ayrıntılı kurallar koymuşlardır. Topraklar başlıca, dirlik, ocaklık, yurtluk, mukataa ve vakıf topraklarından oluşurdu. Dirlik, kendi arasında gelirine göre has, zeamet ve tımara ayrılmaktaydı. Dirlik toprakları, yukarıda söz konusu olduğu gibi, askeri hizmete karşılık geliri verilen topraktı ve belirli gelir için belirli sayıda atlı asker beslenirdi.

Tımar da özelliklerine göre kalıç, hizmet, eşkinci ve mustakfaa tımarları olarak bölümlere ayrılırdı. Ocaklık ve yurtluk toprak, akıncılara ve kale dizdarlarına verilirdi. Mukataa toprak ise iltizama verilen topraktı. Vakıf topraklarıysa geliri halkın toplumsal gereksinmelerini karşılamak için (cami, medrese, hastane, imarethane, darüşşifa, kervansaray, çeşme, vb.) ayrılan topraktı.

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !